"موفقیت" برای همه
موفقیت برای همه حتی شما

فواید و مضرات چای

انواع چای و خواص آن‌ها
قسمت اصلی مورد استفاده‌ی بوته ‌ی چای، برگ آن است که به ‌صورت‌های مختلف تبدیل به انواع چای می ‌شود.
لازم به ‌ذکر است که گیاه چای سبز و سیاه یکی است، ولی در نوع عمل آوردن آن‌ها تفاوت وجود دارد.

چای سبز(GREEN TEA)
در صورتی که برگ تازه‌ی چای را به سرعت خشک کنند، چای سبز به ‌دست می ‌آید. در این شرایط اجازه‌ی تخمیر به چای داده نمی ‌شود.
مهم ‌ترین خواص چای سبز شامل موارد زیر است:
ضد پوسیدگی دندان به ‌علت فلوراید بالا،
ضد سرطان معده و پوست ،
ضد خارش و التهاب حاصل از گزش حشرات،
تحریک سیستم ایمنی بدن.
چای سبز در کشور چین، ژاپن، ترکمن صحرای ایران و بعضی نقاط دیگر مصرف دارد. چای سبز را می ‌توان مانند چای سیاه، دم کرده و مصرف نمود.

چای سیاه یا معمولی(BLACK TEA)
در صورتـــی کـــه بـــرگ تــازه‌ی چـــــــای، مــورد عمـلیــات تـخمـیــر(FERMENTATION) قرار گیرد، تغییراتی در رنگ، بو، مزه و مواد و اثرات آن نسبت به چای سبز ایجاد می ‌شود. پس از مراحل تخمیر، آن را خشک کرده و بسته ‌بندی می‌ کنند.
با وجود این که امروزه چای معمولی به‌ عنوان یک نوشیدنی گرم با مصرف بسیار گسترده رو به ‌روست، ولی باید در نظر داشت که چای علاوه بر خوراکی بودن به‌ عنوان یک گیاه دارویی با اهمیت، دارای خواص متعددی است. با توجه به ‌قدمت شناخت چای توسط بشر و مصرف بسیار زیاد آن، هزاران تحقیق وسیع بر روی آن صورت گرفته که نشان دهنده‌ی اهمیت این گیاه با ارزش است.
تا کنون 51 اثر مختلف از چای گزارش شده که مهم ترین این خواص عبارت‌اند از: ضد‌ درد، ضد آمیب، ضد آلزایمر (ضد فراموشی)، ضد آرتریت ، ضد تصلب شرابین، ضد باکتری، ضد سرطان ، ضد افسردگی، ضد قند خون ، ضد التهاب، ضد جهش ژنی، ضد نیتروزآمین، ضد اکسیدان ، ضد اسپاسم، ضد ویروس، قابض، مقوی قلب، محرک سیستم عصبی مرکزی، ادرار آور، محافظ کبد ، کاهنده‌ی پرفشاری خون ، محرک قدرت ایمنی بدن، کاهش دهنده‌‌ی چربی خون، کاهش دهنده‌ی تری گلیسریدها و محرک مجاری تنفسی.
خواص مذکور بین چای سبز و معمولی مشترک بوده و بسته به درصد مواد موجود در آن ها ممکن است در قدرت اثر آن‌ها تفاوت وجود داشته باشد.

چای اولونگ(OOLONG TEA)
در صورتی که برگ تازه ی چای به ‌صورت ناقص تخمیر شود، چای اولونگ به ‌دست می‌ آید. این‌ گونه چای در ایران و بسیاری از نقاط دنیا تولید نمی ‌شود، ولی در کشور چین تولید می ‌شود.
از خواص مهم چای اولونگ، کاهش کلسترول خون است که می‌ تواند در هر وعده‌ی غذای چرب، مقدار کلسترول خون را در حد متعادل نگه دارد. هم‌ چنین دانشمندان ژاپنی معتقد هستند که مصرف این نوع چای باعث کاهش فشارخون شده و می ‌تواند در جلوگیری از بعضی مشکلات قلبی- عروقی موثر باشد.
چای نوشیدنی مفیدی برای تصفیه خون از طریق ازدیاد ترشحات کلیوی است ، به هضم غذا کمک می کند، سبب نشاط ، بیداری و مانع خواب آلودگی می شود. برای نقرس و اسکوربوت نیز مفید است.

ترکیبات چای
برگ چای ، دارای کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم ، پیگمان های فلاوونیک، بازهای پوریک، تئوفیلین، ویتامین، کلروفیل، تانن و کافئین است.
چای سیاه حاوی مقداری کافئین می باشد اما چای سبز فاقد آن است. بنابراین چای سبز آرام بخش تر است.
نیکلا لمری ( گیاه شناس ) می گوید : چای ضمن دور کردن بخارهای بدن حالت نشاط و بیداری به روان می دهد.

مصرف چای بعد از غذا ، به هضم آن کمک می کند ، اما برای پیشگیری از عدم جذب آهن بهتر است 2 ساعت بعد از صرف غذا چای نوشیده شود. برای شیرین کردن چای ، عسل بهترین ماده است . علاوه بر آن شکر سرخ و نبات نیز مفید بوده اما بهتر است بیماران دیابتی از توت استفاده کنند.
طی یک سری تحقیقات بر روی چای سیاه مشخص شده، ترکیباتی که در چای سیاه یافت می شود می تواند رشد باکتری های مضر دندان را که سبب پوسیدگی و ایجاد حفره در دندان شده و دندان را از بین می برند، متوقف کند.

به گزارش سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز، چای سیاه همچنین روی یک نوع باکتری موسوم به گلوکوزیل ترانسفراز موثر است. این باکتری به صورت آنزیم عمل کرده و قندها را به یک ماده چسبنده تبدیل می کند که جرم ها به وسیله آن به دندان می چسبند.
همچنین این محققان اظهار داشتند که برخی از باکتری های جرم ساز هنگامی که دربرابر چای سیاه قرار می گیرند، نمی توانند با باکتری های دیگر در جرم دندان همراه شوند و در نهایت از مقدار کلی جرم دندان کاسته می شود.

چای منبعی غنی ازفلوراید است که برای حفاظت از دندان ها ماده ای مفید به شمار می آید.
نوشیدن چای از آسیب دیدن سلولهایی كه منجر به سرطان، بیماری قلبی و دیگر بیماریها می شوند، جلوگیری می كند.

یك متخصص تغذیه از دانشگاه بوستون گفت:« چای یك نوشیدنی گیاهی مفید تلقی می شود. چای حاوی موادی به نام فیتوكمیكال است، این تركیبات به عنوان آنتی اكسیدان عمل می كنند و با صدمات حاصل از رادیكال های آزاد، مقابله می كنند. رادیكال های آزاد، ذرات بارداری هستند كه از طریق نور خورشید، مواد شیمیایی، بعضی از غذاها و استرس به وجود می آیند.»

مضرات چای:
چای جزو گیاهان خوراکی طبقه ‌بندی شده است که مصرف متعادل آن دارای عارضه‌ی جانبی نیست، ولی به ‌دلیل داشتن کافئین که می ‌تواند تا 4 درصد وزن چای را تشکیل دهد، مصرف بیش از حد آن می ‌تواند عوارضی را به ‌دنبال داشته باشد. این عوارض اکثراً مربوط به کافئین بوده و به دلیل متغیر بودن درصد کافئین در انواع چای نمی ‌توان عدد خاصی را برای حداکثر میزان مصرف چای در دنیا ذکر کرد. مثلاً گزارشی در مورد خانمی که روزانه 65 گرم چای (چای خشک) را به مدت 5 سال مصرف نموده و دچار عوارض کبدی شده است وجود دارد. البته این میزان مصرف، بیش از ده برابر مصرف چای در افراد ایرانی است.
كافئین چیست؟
این ماده یك محرك روانی است. نیمه عمر كافئین در بدن انسان 3 تا 10 ساعت است و زمان رسیدن به اوج غلظت، 30 تا 60 دقیقه است. كافئین به آسانی به مغز می ‌رسد و باعث فعال شدن گیرنده‌هایی در مغز می ‌شود. نتیجه ی نهایی این فعالیت، افزایش برخی مواد شیمیایی در مغز است.
یك فنجان قهوه به‌ طور معمول 100 تا 150 میلی‌ گرم كافئین دارد. چای حدود یك سوم این مقدار، كافئین دارد.
مصرف قهوه و چای پر رنگ در بروز زخم معده نقش دارند
به ‌دنبال مصرف كافئین به میزان بیشتر از 250 میلی‌ گرم، علائمی بروز می‌‌ كند. ازجمله نشانه‌های شایع مربوط به مسمومیت با كافئین، می ‌توان به این موارد اشاره كرد: اضطراب و سرآسیمه بودن، بی ‌قراری، هیجان بیش از حد و غیرمعمول، تحریك ‌پذیری و عصبانیت، گرفتگی‌های عضلانی، صورت برافروخته، اختلالات گوارشی مثل تهوع و ناراحتی معده ، تعریق مفرط ، پرادراری، احساس مورمورشدن در انگشتان دست و پا، افزایش تعداد ضربان قلب یا بروز اختلال در ریتم قلب، از این شاخه به آن شاخه پریدن در تفكر و تكلم و بی‌ خوابی.
اگر میزان مصرف خیلی بالا باشد، تكلم بی ‌ربط ، وزوز گوش ، توهمات خفیف بینایی (جرقه‌های نورانی) و تفكر مغشوش نیز دیده می‌ شود. در نهایت ممكن است مسمومیت با كافئین به بروز تشنج منتشر و نارسایی تنفسی و بالاخره مرگ منجر شود.
نکته‌ی با اهمیت دیگر میزان مصرف چای در زنان باردار است.
حداکثر میزان مصرف کافئین در روز برای زنان باردار 300 میلی ‌گرم بوده که این مقدار معادل حدود 5 لیوان چای در روز است.

آیا خوردن چای بعد از صرف غذا باعث از بین بردن آهن آن می ‌شود؟ و آیا باید مدت زمانی بعد از صرف غذا چای خورد؟
از نظر علمی چای دارای ترکیباتی به ‌نام تانن است که مزه‌ی تلخ چای را ایجاد می کند. تانن‌ها با آهن ایجاد رسوب می‌ نمایند و این رسوب به دلیل درشتی ملکول و سنگینی، غیر قابل جذب است. لذا در صورتی که غذای مصرفی دارای آهن بوده و بلافاصله بعد از آن چای پُررنگ به مقدار زیاد مصرف شود، از جذب آهن آن جلوگیری می کند و بهتر است از چای کم ‌رنگ به میزان کم و با اندکی زمان پس از صرف غذا، به‌ خوردن آن مبادرت کرد.
به‌طور کلی مصرف چای در حد متعادل دارای عوارض جانبی نبوده و می‌ تواند فواید بسیاری را بر بدن اعمال کند.

طریقه دم کردن چای به روش چینی( این روش مخصوص دم کردن چای سیاه است.)
ابتدا سماور را ازآب صاف ( آب چشمه بهتر است ) پر کرده و بجوشانید .
در مقابل هر فنجان چای که مایلید دم کنید دو انگشت چای ( مقدار چایی که میان انگشت شصت و سبابه قرار می گیرد ) را در قوری ریخته و کمی آب جوش روی آن بریزید .و مدت 2 دقیقه در کناری بگذارید. پس از 2 دقیقه آب آن را خالی کنید . زیرا آب دارای مقدار زیادی ( تانن ) است سپس قوری را از آب جوش پر کرده 3 تا 5 دقیقه آن را روی سماور بگذارید تا دم بکشد.این چای مقدار زیادی از عناصر مضر خود را از دست داده است.
معطر کردن چای
برای معطر کردن چای می توان به آن مقداری گل یاس، گل سرخ، گل بهار نارنج، نعنا، هل، لیمویخشک یا تازه، چند پر زعفران( بسته به علاقه و ذائقه ) را به صورت ترکیبی یا به تنهایی اضافه کرد.



ارسال در تاريخ چهارشنبه سی ام بهمن 1387 توسط محمد صادق كريمي